Jesień to dla przyrodników czas odpoczynku po sezonie lęgowym, ale i pora na podsumowanie danych zebranych w terenie wiosną i latem. W projekcie Dubelt_LIFE jesteśmy w trakcie odbioru raportów z wykonanych w tym roku prac. Otrzymaliśmy już od wykonawców sprawozdanie z realizacji zadania polegającego na doszukiwaniu nowych stanowisk dubelta w kraju. O efektach czteroletnich prac wykonanych w ramach tego działania poinformujemy niebawem, ale wcześniej chcielibyśmy podzielić się radosną dla nas informacją. Otóż w trakcie monitoringu potencjalnych stanowisk dubelta, w pobliżu wsi Matcze, w dolinie Bugu odnalezione zostało nowe tokowisko. Nie byłoby w tym może nic nadzwyczajnego (w końcu to Lubelszczyzna ), gdyby nie fakt, że ptaki tokowały w obrębie ogrodzonych przez nas w 2020 roku nadbużańskich łąk, na których prowadzony jest wypas koników polskich.

​Cieszymy się bardzo, że ptaki doceniają naszą pracę i liczymy, że zostaną w tym miejscu na dłużej, a w przyszłym sezonie wyprowadzą lęgi, zakończone sukcesem.

Nie od dziś wiemy, że zachowaniu siedlisk dubelta sprzyja wypas. Okazuje się, że żubry doskonale odnajdują  się na obszarach, na których występuje również dubelt przyczyniając się tym samym do ochrony gatunku. Zdjęcia wykonaliśmy przy okazji nalotów fotogrametrycznych w projekcie „Implementacja Krajowego Programu Ochrony Dubelta w Polsce – etap I”. Na ich podstawie opracowujemy mapy użytkowania w areałach tokowisk dubelta celem lepszego dopasowania użytkowania rolniczego do potrzeb siedliskowych gatunku. Tylko jak teraz uwzględnić w analizach taki wypas?

​Utrzymanie siedlisk dubelta w dolinie Sokołdy wymaga ekstensywnego użytkowania łąk. Niestety, ze względu na trudności związane z koszeniem na równinach zalewowych czy zalewanych przez bobry potorfowych łąkach, ich użytkowanie zostało w znaczącej mierze zarzucone. Skutkuje to zarastaniem łąk wilgotnych i świeżych ziołoroślami, gęstą trzciną czy nalotem wierzbowym, a tym samym do utraty siedlisk dubelta. W tym roku w ramach projektu Life „Implementacja Krajowego Programu Ochrony Dubelta w Polsce – etap I” odtwarzamy dla dubeltów kolejne 4 ha łąk nieużytkowanych od wielu lat.

​Wakacje trwają w najlepsze, ale my nie próżnujemy. Korzystając z dobrej pogody, wykaszamy łąki położone w Puszczy Solskiej. Zbieramy siano na zimę oraz odtwarzamy niekoszone od lat powierzchnie, usuwając z nich niepożądane trzciny oraz nawłoć kanadyjską. Zaplanowaliśmy też przeprowadzenie prac na kolejnych powierzchniach: na Polesiu, Dolinie Bugu oraz w dolinie Sieniochy. Czeka nas sporo pracy, ponieważ w większości są to łąki niekoszone od wielu, wielu lat, często praktycznie całkowite zarośnięte krzewami i trzciną.

W dniu 03.06.2022 mieliśmy przyjemność gościć w Polskim Radio Lublin, gdzie opowiadaliśmy o naszym projekcie i roli koników w odtwarzaniu siedlisk dubelta. Słuchacze mieli szansę dowiedzieć się, jak nasze działania wpływają na wzrost bioróżnorodności.

     W dniu dzisiejszym otrzymaliśmy ze Starostwa Powiatowego w Biłgoraju ostatni dokument, niezbędny do uznania za zakończoną największą inwestycję realizowaną w ramach projektu Dubelt_Life. Chodzi o budowę na dwóch pastwiskach sieci zastawek i przepustów, dzięki którym będziemy mogli dostosowywać poziom wody do potrzeb dubeltów. Na pierwszym stanowisku, zlokalizowanym w Obszarze Natura 2000 Dolina Szyszły, wykonaliśmy 23 zastawki i 7 przepustów (w tym 2 z możliwością piętrzenia wody). Z kolei na pastwisku położonym na skraju Puszczy Solskiej w pobliżu miejscowości Zamch, wodę dla ptaków i pasących się tam koni pomoże nam zatrzymywać 11 zastawek i przepustów. Dodatkowo, dzięki udrożnieniu rowu doprowadzającego wodę z pobliskiej Tanwi do położonych w obrębie pastwiska stawów, stworzyliśmy nowe tarliska dla ryb, miejsca rozrodu płazów, jak również wzbogaciliśmy bazę pokarmową dla puszczańskich bocianów czarnych, gadożerów i orlików krzykliwych.

​Prace udało się zrealizować dzięki dofinansowaniu z Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie, za które bardzo serdecznie dziękujemy!

   Strategia gospodarowania wodą w zbiorniku Siemianówka w celu poprawy warunków wilgotnościowych siedlisk dubelta i innych ptaków siewkowych w Dolinie Górnej Narwi z uwzględnieniem ograniczeń wodno-gospodarczych, bo tak brzmi pełna nazwa dokumentu to ważne opracowanie, w którym podjęto próbę diagnozy aktualnego stanu Zbiornika Siemianówka, oceny jego oddziaływania na reżim odpływu Narwi oraz ilościowej oceny oddziaływania zbiornika na stan uwilgotnienia siedlisk dubelta. Wykazano, że gospodarka wodna prowadzona na Zbiorniku Siemianówka powoduje ograniczenie czasów trwania wiosennych wezbrań zalewowych oraz wypełnia deficyty niżówek, co jednak nie pozwala na utrzymanie właściwej dla dubelta częstości wezbrań w określonych okresach roku hydrologicznego. W opracowaniu dokonano pierwszej analizy rozrządu wody Zbiornika Siemianówka na podstawie danych z dziennika gospodarowania wodą. W opracowanych scenariuszach rozrządu wody wykazano, że istnieje potrzeba oraz możliwość zmiany instrukcji gospodarowania wodą w zakresie szczegółowego podania wymagań sterowania odpływem ze zbiornika w okresie od 1.IV do 15.V. Określono, że Zbiornik Siemianówka ma potencjalnie bardzo duży wpływ na jakość wód Narwi, a wobec postępujących zmian klimatu należy dokonać rewizji zasad gospodarowania wodą na tym zbiorniku, co pozwoli na zmniejszenie ryzyka pogorszenia stanu przedmiotów ochrony Narwiańskiego Parku Narodowego oraz obszaru Natura 2000 Dolina Górnej Narwi. Proponowane zasady gospodarowania wodą
pozwolą przy tym na ograniczenie ryzyka suszy i nie wpłyną negatywnie na możliwości rolniczego wykorzystania doliny Górnej Narwi.
Strategia do przeczytania i pobrania poniżej.

14 czerwca 2022 roku, dzięki zaproszeniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, mogliśmy zaprezentować założenia i efekty realizacji naszego projektu, licznie zgromadzonym uczestnikom piętnastego Dnia Informacyjnego LIFE. Tegoroczne spotkanie zbiegło się z obchodami 30-lecia Programu LIFE, a dodatkowo po kilku latach wróciło do preferowanej przez uczestników formy stacjonarnej, która w zdecydowanie lepszym stopniu umożliwia wymianę doświadczeń pomiędzy obecnymi i przyszłymi beneficjentami Programu. Poza promocją projektu Dubelt_Life, przypominaliśmy także nasze działania i wyniki osiągnięte w poprzednim projekcie LTO i Natura International, dotyczącym ochrony rzadkich ptaków strefowych w wybranych obszarach Natura 2000 na Lubelszczyźnie. ​

      W ramach projektu Dubelt LIFE, począwszy od roku 2020 na czterech tokowiskach w rejonie Podlasia i Lubelszczyzny, wyposażyliśmy dubelty w nadajniki GPS-GSM. Urządzenia dostarczyły nam cennych informacji na temat preferencji siedliskowych samców i samic, oraz zasięgu wykorzystywanego przez ptaki areału w trakcie okresu lęgowego. Wartością dodaną tego działania było odnalezienie kilku nowych tokowisk, możliwe dzięki temu, że samce dubeltów często przemieszczają się między nimi w trakcie sezonu.

     W bieżącym roku przyszedł czas na Mazowsze, gdzie po raz pierwszy 3 samce dubelta zostały wyposażone w nadajniki GPS-GSM. Zasięg dyspersji śledzonych ptaków sięga już ponad 40 km, a jeden z nich już po kilku dniach pokazał nam nowe tokowisko. Zmotywowani tym sukcesem, zamierzamy skontrolować obszary, na których ptaki pojawiały się w ciągu nocy licząc na odnalezienie kolejnych.

   Za pomoc w odłowach dubeltów dziękujemy wolontariuszom; Krzysztofowi Antczakowi i Karolowi Trzcińskiemu.

​Badania prowadzone są w ramach projektu realizowanego przez LTO - Lubelskie Towarzystwo Ornitologiczne w partnerstwie z Fundacją Natura International Polska przy wsparciu LIFE oraz NFOŚiGW.